Wat moet er op een technische tekening voor metaalwerk?
Maten, toleranties, materiaal, afwerking en bestandsformaten: zo maak je een tekening waar een metaalbedrijf direct mee aan de slag kan.
Een goede technische tekening is de taal tussen jou en het metaalbedrijf. Staat alles erop wat nodig is, dan kan het bedrijf direct rekenen en maken. Ontbreekt er iets, dan volgen er vragen, aannames of in het ergste geval een onderdeel dat net niet past. In deze gids lees je wat er op een tekening voor metaalwerk hoort.
De basis: maten en aanzichten
- Aanzichten: genoeg aanzichten om de vorm eenduidig te begrijpen, zoals vooraanzicht, bovenaanzicht en zijaanzicht. Bij complexe delen helpt een doorsnede of een 3D-afbeelding.
- Maten: alle maten die nodig zijn om het onderdeel te maken, zonder dubbele of tegenstrijdige maten.
- Eenheid: meestal millimeters. Zet het in het tekeninghoofd.
- Referentievlakken: maat vanaf de vlakken die voor de functie belangrijk zijn.
Toleranties
Geen enkel onderdeel wordt exact op maat gemaakt. Toleranties geven aan hoeveel een maat mag afwijken. Vaak staat er een algemene tolerantie in het tekeninghoofd, met strengere toleranties alleen bij kritische maten, zoals passingen of montagegaten.
Tip: wees zo streng als nodig, maar niet strenger. Nauwe toleranties vragen meer tijd, andere machines en extra controle. Overleg met het metaalbedrijf als je twijfelt wat functioneel nodig is.
Materiaal en dikte
Vermeld het materiaal, de soort of legering en de dikte of profielmaat. Bij plaatwerk werkt het vaak goed om gangbare diktes te kiezen. Vraag het bedrijf welke diktes het standaard op voorraad heeft.
Bewerkingen en details
- Zetlijnen en buigrichting: bij plaatwerk, met binnenradius als die belangrijk is.
- Gaten en schroefdraad: diameter, type schroefdraad en diepte.
- Lassen: waar en hoe er gelast moet worden, met lassymbolen of een duidelijke omschrijving. Zie ook laswerk.
- Inpersmoeren of -bouten: type en positie.
- Oppervlakteruwheid: waar een glad oppervlak nodig is, bijvoorbeeld bij verspaande passingen.
Afwerking
Geef aan of het onderdeel kaal, ontbraamd, gestraald, gecoat, verzinkt of geborsteld moet worden. Bij coaten: kleur, glansgraad en welke vlakken of gaten vrij moeten blijven. Meer over coaten lees je in poedercoaten uitgelegd.
Het tekeninghoofd
| Onderdeel | Waarom |
|---|---|
| Naam en nummer van het onderdeel | Eenduidig verwijzen in offerte en order |
| Revisie of versie | Voorkomt dat een oude versie wordt gemaakt |
| Materiaal en afwerking | In één oogopslag duidelijk |
| Algemene tolerantie | Geldt voor alle maten zonder eigen tolerantie |
| Schaal en eenheid | Voorkomt misverstanden |
| Datum en naam | Wie heeft het getekend en wanneer |
Bestanden
Naast een tekening in pdf willen veel bedrijven een digitaal bestand om mee te werken. Voor snijwerk is dat vaak een DXF, voor 3D-modellen een STEP-bestand. Vraag het bedrijf welke formaten het gebruikt. Controleer of de tekening en het model met elkaar overeenkomen; bij verschil moet duidelijk zijn wat leidend is.
Geen tekening, alleen een idee?
Ook dan kun je verder. Veel metaalbedrijven helpen bij het uitwerken van een schets of het opmeten van een bestaand onderdeel. Lees meer in een prototype in metaal laten maken. Spreek af wie eigenaar is van de tekening die daaruit voortkomt.
Controleer voordat je verstuurt
- Staan alle maten erop en zijn ze niet tegenstrijdig?
- Is het materiaal en de dikte vermeld?
- Zijn de kritische maten en toleranties duidelijk?
- Is de afwerking omschreven?
- Klopt de revisie?
Met de aanvraaghulp loop je deze punten na en maak je er een aanvraag van. Metaalbedrijven in de buurt vind je op de kaart.
Deze informatie is algemeen. Voor materiaalkeuze, toleranties, sterkte en eisen aan je product vraag je advies aan het metaalbedrijf, een constructeur of een engineer.